Świętość i uświęcenie: zrozumienie drogi do Boga

Od najwcześniejszych wieków Kościoła świętość fascynowała, intrygowała i pociągała. Uosabia ona głębokie dążenie istot ludzkich do życia w jedności z Bogiem, do pozwalania się przemieniać Jego światłu i Jego miłości. To dążenie do bliskości z Bogiem nie jest odległą gwiazdą zarezerwowaną dla nielicznych wybranych poza czasem.To tu i teraz, w naszym wcieleniu na ziemi, jesteśmy wezwani, aby stać się świętymi, odpowiadając w sposób wolny i pełen miłości na Tego, który wzywa nas po imieniu. Ale co dokładnie oznacza bycie świętym? W jaki sposób Kościół uznaje świętość? Aby stać się świętym, musimy się uświęcić, to znaczy podążać cierpliwą ścieżką wewnętrznej przemiany (lub metanoi), samozaparcia i duchowego wzrostu.

Pojęcia te są często mylone lub źle rozumiane, dlatego ważne jest, aby je zdefiniować. Możemy również spojrzeć na tak bogate wyrażenia, jak obcowanie świętych, kult świętych i kanonizacja, aby lepiej zrozumieć miejsce, jakie Kościół nadaje tym postaciom światła w życiu ludu Bożego.

Zrozumieć świętość to także zrozumieć człowieka w jego najwyższym powołaniu: stać się, dzięki łasce, tym, do czego zawsze był powołany - żywym odbiciem Boga, świadkiem Jego miłości, bratem lub siostrą Chrystusa, na całą wieczność.

Czym jest świętość, czym jest święty?

W tradycji chrześcijańskiej świętość odnosi się do :

• istoty Boga, "Trzykroć Świętego",
• powołania człowieka stworzonego na Jego obraz,
• i rzeczywistości tych, którzy już żyją w Bogu, w wiecznej szczęśliwości lub w drodze do niej.

Według Katechizmu Kościoła Katolickiego (KKK, §§ 1999-2000), tylko Bóg jest źródłem wszelkiej świętości. Stwierdzenie to wynika bezpośrednio z pierwszego przykazania danego Mojżeszowi na górze Synaj: "Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem ". To przykazanie, wyryte w Prawie, objawia wyjątkowego, transcendentnego Boga, jedynego prawdziwie świętego Boga, godnego całkowitej i niepodzielnej miłości.

A jednak w tradycji chrześcijańskiej rzeczywiście mówimy o "świętych ", odnosząc się do mężczyzn i kobiet, którzy żyli w głębokiej jedności z Bogiem. Jak możemy zrozumieć ten pozorny paradoks? Odpowiedź można znaleźć w Piśmie Świętym, w szczególności w pierwszym liście św. Pawła do Tesaloniczan  (1 Tes 4,3-7), gdzie apostoł potwierdza, że wolą Boga jest nasze uświęcenie. Tym wyrażeniem określa on wezwanie skierowane do każdego ochrzczonego: żyć w wierności Ewangelii, upodabniać nasze życie do życia Chrystusa, doskonałego odbicia Bożej świętości.

W ten sposób świętość nie jest zarezerwowana dla kilku wyjątkowych dusz: jest wspólnym powołaniem wszystkich chrześcijan. Jest to kwestia pozwolenia sobie na przemianę przez łaskę, postępu na ścieżce cnoty i pozwolenia, by światło Chrystusa świeciło w naszym życiu. Tego właśnie uroczyście naucza Sobór Watykański II w konstytucji Lumen gentium: "Dla wszystkich jest jasne, że wezwanie do pełni życia chrześcijańskiego i do doskonałości miłości skierowane jest do wszystkich wierzących w Chrystusa, niezależnie od ich stanu i formy życia " - Lumen gentium, nr 40-42, rozdział V.

Kim są święci?

Kościół katolicki uznaje kilka kryteriów pozwalających stwierdzić, czy po śmierci danej osoby można ją uznać za świętą. Wśród tych elementów rozeznania, trzy podstawowe kryteria pomagają nam lepiej zrozumieć, co oznacza świętość w wierze katolickiej:

• Wzorowa wierność Bogu: absolutny szacunek dla przykazań Bożych, Kościoła i Ewangelii.
• Heroiczna praktyka cnót: stałe i niezwykłe zaangażowanie w przyjmowanie łaski Bożej, szczególnie poprzez czyny miłosierdzia wobec potrzebujących, pokorę prostego stylu życia lub niezachwianą nadzieję na Zbawienie.
• Dokonywanie cudów: przed lub po śmierci Bóg może działać przez te osoby, aby wywołać  niewyjaśnione wydarzenia, takie jak uzdrowienia, objawienia, bilokacje, cuda eucharystyczne, proroctwa lub nienaruszalność ich ciał po śmierci.

Wśród wszystkich świętych wyróżniają się dwie kategorie:

• Męczennicy. Zginęli za swoją wiarę lub z jej powodu, są zwolnieni z wymogu cudów w ich oficjalnym uznaniu za świętych Kościoła katolickiego.
• Doktorzy Kościoła. Wyróżniają się doskonałością lub oryginalnością swojego duchowego nauczania.

Jak zostać świętym?

Zostanie świętym oznacza śwaidome przyjęcie Bożej miłości.

Świętości nie zdobywa się osobistym wysiłkiem, jak szczytu, który trzeba zdobyć samemu, ale przyjmuje się ją w pokorze serca otwartego na łaskę. Od tego momentu trudność polega na otwarciu się na Bożą łaskę. Święty nie jest niezwyciężonym bohaterem; jest podniesionym z upadku grzesznikiem, istotą ukształtowaną przez miłosierdzie, mężczyzną lub kobietą, którzy dzień po dniu pozwalają się kochać i przemieniać przez Boga. Jest to forma oddania się Bogu.

Podążanie za Chrystusem

Krok po kroku, w wierności Ewangeliom, idziemy śladami Chrystusa. Oznacza to kochanie Go do tego stopnia, że staramy się być tacy jak On, w modlitwie, w codziennych działaniach, w cierpliwości wobec innych, w przebaczeniu dawanym i otrzymywanym. Oznacza to kultywowanie wiary, nadziei i miłości, nie jako abstrakcyjnych cnót, ale w jedności z Bogiem.

Żyć swoim powołaniem

To znaczy tam, gdzie jesteśmy, z tym, czym jesteśmy w naszym powołaniu. Oznacza to pełną miłość w danym stanie życia: w małżeństwie, w samotności, w chorobie, w zaangażowaniu zawodowym lub duszpasterskim, w milczeniu lub w działaniu. Jak napisała święta Teresa z Lisieux: "Świętość nie polega na robieniu rzeczy nadzwyczajnych, ale na robieniu rzeczy zwyczajnych z nadzwyczajną miłością". 

Wreszcie, oznacza to pójście naprzód z innymi, w Kościele, w świetych obcowaniu, przyjmowanie sakramentów, karmienie naszych dusz Słowem, poleganie na modlitwie i przykładzie tych, którzy przeszli tę drogę przed nami.

Czym jest świętych obcowanie?

"Wierzę w świętych obcowanie ": To wyznanie, powtarzane w Credo odmawiane w każdą niedzielę w samym sercu liturgii, wyraża jedną z najgłębszych tajemnic wiary katolickiej – wyznanie wiary, w którym jednoczą się wierzący, czyli wierni Kościoła. Ale czym jest „Kościół”? 

Słowo „Kościół” pochodzi z języka greckiego i oznacza „zgromadzenie”. Zgromadzenie to nie ogranicza się do widzialnych granic budynku czy instytucji: wykracza poza przestrzeń i czas, ponieważ obejmuje wszystkich ochrzczonych, żyjących i zmarłych, a także aniołów i świętych. 

W ten sposób każdy członek Kościoła jest zaproszony do modlitwy za innych, zgodnie z tradycją wstawiennictwa. To wzajemne wsparcie w modlitwie jest fundamentem świętych obcowania. Katechizm Kościoła Katolickiego oferuje dwie uzupełniające się interpretacje: z jednej strony, zjednoczenie z dobrami świętymi - to znaczy z łaską, wiarą, sakramentami i miłością; oraz - z drugiej strony, komunia między ludźmi, którzy są na drodze do świętości lub którzy, już w Bożym uwielbieniu, żyją w pełni boskim życiem.

Kult świętych zajmuje szczególne miejsce w sercu tego zjednoczenia. Kościoły katolicki i prawosławny nauczają, że modlitwa do świętych o ich wstawiennictwo u Boga jest możliwa i owocna.

Czym jest kult świętych

W tradycji katolickiej kult świętych opiera się na zasadniczym rozróżnieniu: święci nie są uwielbiani, ale czczeni jako orędownicy u Boga. Ich świętość czyni ich godnymi wzywania w modlitwie, aby mogli wstawiać się za wiernymi. Ten kult, poświadczony już w pierwszym wieku - zwłaszcza wokół grobu świętego Piotra w Rzymie - zawsze towarzyszył czci relikwii w duchu modlitwy.Rozróżnienie między czcią należną tylko Bogu (latria) a czcią zarezerwowaną dla świętych (dulia) zawsze było głęboko szanowane.

Katolicy i Prawosławni podzielają tę cześć, choć mają różne podejścia: katolicy ustanowili rygorystyczną procedurę kanoniczną, kierowaną przez papieża, podczas gdy prawosławni polegają na pobożności ludowej i lokalnych synodach, przyznając szczególne miejsce ikonom. Z drugiej strony reformacja protestancka odrzuca ten kult, twierdząc w imię Solus Christus, że tylko Chrystus musi być przywoływany jako pośrednik.

Czym jest kanonizacja?

Słowo kanonizacja pochodzi od greckiego kanôn, oznaczającego "rządzić". Święty Paweł używa go w  Liście do Galatów (6,16) na określenie norm życia chrześcijańskiego. Obecnie kanonizacja jest oficjalnym procesem, w ramach którego Kościół katolicki publicznie uznaje daną osobę za świętą i godną bycia stawianą jako przykład dla wszystkich wiernych.

Należy zauważyć, że kanonizacja nie nadaje świętości: poświadcza jej istnienie, zgodnie z uznanymi znakami i owocami życia danej osoby. Ponieważ tylko Bóg zna doskonale tych, którzy są w chwale Nieba. Ten długi i rygorystyczny proces jest przeprowadzany przez Dykasterię do Spraw Świętych.

Składa się on z sześciu etapów:

• etap diecezjalny: W diecezji, w której mieszkała osoba - która musi być zmarła - biskup wyznacza postulatora, rodzaj prawnika odpowiedzialnego za przeprowadzenie dokładnego dochodzenia w celu ustalenia, na podstawie zeznań i faktów, heroiczności cnót kandydata do kanonizacji.
• trybunał do sprawy świętych: jeśli biskup uzna sprawę za wiarygodną, organizuje rygorystyczne badanie: postulator jest konfrontowany z promotorem sprawiedliwości. Komisja ekspertów, zarówno historycznych, jak i teologicznych, również analizuje sprawę. Pod koniec tego etapu świadectwa zostają zapieczętowane, co pozwala sprawie kontynuować podróż do Rzymu.
• Etap rzymski: postulator sporządza dossier zwane Positio, zbierając wszystkie dowody przemawiające za świętością kandydata. Dokument ten jest badany przez komisję, a następnie przekazywany członkom Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych.
• ogłoszenie dekretu o heroiczności cnót: jeśli wnioski Kongregacji są pozytywne, papież może ogłosić dekret uznający heroiczność cnót - lub męczeństwo - kandydata. Kandydat otrzymuje wówczas tytuł Czcigodnego Sługi Bożego.
• Beatyfikacja: papież może ogłosić beatyfikację czcigodnej osoby, ogłaszając ją błogosławioną, gdy cud przypisywany jej wstawiennictwu zostanie potwierdzony przez komisję ekspertów.
• Kanonizacja: jest to ostatni etap procesu. Oficjalnie potwierdza świętość błogosławionego, po uznaniu co najmniej drugiego cudu przez komisję ekspertów. Następnie papież ogłasza nowego świętego, który może być czczony przez cały Kościół katolicki. Często ogłoszenie to niesie ze sobą szczególne przesłanie, które papież chce przekazać całej wspólnocie chrześcijańskiej.

Módl się ze świętymi na Hozanie!

Na stronie Hozana znajdziesz rekolekcje online dotyczące modlitwy ze świętymi. Opierając się na ich pismach i życiu, odkryj ich duchowość i sposób, w jaki może ona odżywiać twoje dzisiejsze życie w wierze.