Księgi Królewskie: historia upadku

Księga Królewska (Melakhim w języku hebrajskim) podzielona jest na dwie księgi: 1 Księga Królewska i 2 Księga Królewska. Te dwie księgi Starego Testamentu następują po dwóch księgach Samuela. Stanowią one część tak zwanych historycznych ksiąg Biblii. Przez długi czas przypisywane prorokowi Jeremiaszowi, wydaje się jednak bardziej prawdopodobne, że historie te zostały napisane przez kilku autorów w różnych okresach. Księgi Królewskie opisują historię monarchii w Izraelu między 970 r. p.n.e. - na początku panowania króla Salomona - a  586 r. p.n.e., tj. do upadku Jerozolimy i wygnania do Babilonu. Opowiada o sukcesji królów Judy i Izraela w tym okresie, a także o przesłaniach proroków, zwłaszcza Eliasza i Elizeusza, zapowiadających upadek królestw Izraela i Judy. Te biblijne relacje zawierają bogactwo duchowych lekcji, które są nadal aktualne.
Odkryj bogatą w wydarzenia historię narodu poprzez jego królów oraz wybór kluczowych wersetów i fragmentów z tych dwóch ksiąg Biblii.


Treść 1 i 2 Księgi Królewskiej

Panowanie Salomona (1 Księga Królewska, rozdziały od 1 do 11)

Pierwsza część 1 Księgi Królewskiej, od rozdziału 1 do rozdziału 11, dotyczy panowania Króla Salomona. Syn króla Dawida został wybrany przez swojego ojca na następcę na tronie Izraela, który wciąż był zjednoczony. Król Dawid pozostawia mu piękny duchowy testament : "Ja wyruszam w drogę [przeznaczoną ludziom na] całej ziemi. Ty zaś bądź mocny i okaż się mężem! Będziesz strzegł zarządzeń Pana, Boga twego, idąc za Jego wskazaniami, przestrzegając Jego praw, poleceń i nakazów, jak napisano w Prawie Mojżesza , aby ci się powiodło wszystko, co zamierzysz, i wszystko, czym się zajmiesz(1 Krl 2, 2-3).

Salomon został pobłogosławiony przez Boga. Bóg obdarza go mądrością i bogactwem: "Ponieważ poprosiłeś o to, a nie poprosiłeś dla siebie o długie życie ani też o bogactwa, i nie poprosiłeś o zgubę twoich nieprzyjaciół, ale prosiłeś dla siebie o umiejętność rozstrzygania spraw sądowych, oto spełniam twoje pragnienie i daję ci serce mądre i pojętne, takie, że podobnego tobie przed tobą nie było i po tobie nie będzie. I choć nie prosiłeś, daję ci ponadto bogactwo i sławę, tak iż podobnego tobie nie będzie wśród królów." (1 Krl 3, 11-13)

Sąd króla Salomona jest jednym z epizodów w pierwszej Księdze Królewskiej, który ilustruje wielką mądrość tego króla.

Król Salomon kazał zbudować Świątynię Jerozolimską , aby pomieścić Arkę Przymierza przywiezioną przez jego ojca, króla Dawida. Piękno i wspaniałość tej świątyni, wykonanej z drewna cedrowego, brązu i złota, przewyższały wszystko, co kiedykolwiek zostało zbudowane ludzkimi rękami. Ale Bóg przypomniał Salomonowi, że to nie tyle luksus tej świątyni, co posłuszeństwo jego ludu pozwoli mu mieszkać z nimi:  "Jeżeli będziesz postępował według moich praw i wypełniał moje nakazy oraz przestrzegał wszystkich moich poleceń, postępując według nich, to wypełnię na tobie moją obietnicę daną Dawidowi, twemu ojcu, i w świątyni tej, którą Mi budujesz, zamieszkam" (1 Krl 6,12).

Sława Salomona była tak wielka, że wzbudziła ciekawość i podziw Królowej Saby.

Podział królestwa (1 Krl 12 do 2 Krl 17)

Druga część obejmuje koniec pierwszej Księgi Królewskiej i początek drugiej Księgi Królewskiej. Opowiada o tym, jak królestwo Izraela zostało podzielone na dwie części po śmierci króla Salomona, który pod koniec życia zaczął składać ofiary bożkom. Bóg ostrzegł Salomona: "Wobec tego, że tak postąpiłeś i nie zachowałeś mego przymierza oraz moich praw, które ci dałem, nieodwołalnie wyrwę ci królestwo i dam twojemu słudze. Choć nie uczynię tego za twego życia ze względu na twego ojca, Dawida, to wyrwę je z ręki twego syna. Jednak nie wyrwę całego królestwa. Dam twojemu synowi jedno pokolenie ze względu na Dawida, mego sługę, i ze względu na Jeruzalem, które wybrałem". (1 Krl 11, 11-13)

W ten sposób powstały
- Królestwo Północne - Królestwo Izraela - rządzone przez Jeroboama
- i Królestwo Południowe - Królestwo Judy - rządzone przez Rehoboama, syna Salomona.

Opisano kolejne rządy w tych dwóch królestwach, ilustrując wierność lub niewierność każdego z nich prawom Pana. Podczas gdy niektórzy, jak Ezechiasz i Jozjasz, byli przywiązani do Boga i Jego przykazań, inni, jak Achab, popadli w bałwochwalstwo. Ten ostatni jest szczególnie znany z tego, że poślubił Jezabel (w innych tłum. Izebel), która doprowadziła go do oddawania czci Baalowi.

"Achab, syn Omriego, również czynił to, co złe w oczach Pana, i stał się gorszy od wszystkich swoich poprzedników. Doszło do tego, że nie wystarczyło mu popełnianie takich grzechów, jakie popełniał Jeroboam, syn Nebata, gdyż wziąwszy sobie za żonę Izebel , córkę Etbaala, króla Sydończyków, zaczął służyć Baalowi i oddawać mu pokłon. Ponadto wzniósł ołtarz Baalowi w świątyni Baala, którą zbudował w Samarii. Achab sporządził też aszerę" (1 Krl 16, 30-33).

Jednak Bóg próbował ostrzec Izraela poprzez głos swoich proroków, zwłaszcza Eliasza i Elizeusza. Wysłani przez Boga, nieustannie potępiali błędy królów i wzywali lud do pokuty.

Upadek Jerozolimy (2 Krl 18 do 2 Krl 25)

Druga Księga Królewska kończy się upadkiem Jerozolimy w ręce Babilończyków.

"W owym czasie słudzy Nabuchodonozora, króla babilońskiego, wyruszyli przeciw Jerozolimie i oblegali miasto. Nabuchodonozor, król babiloński, stanął pod miastem, podczas gdy słudzy jego oblegali je. Wtedy Jojakin, król judzki, wyszedł ku królowi babilońskiemu wraz ze swoją matką, swymi sługami, książętami i dworzanami. A król babiloński zabrał go w ósmym roku swego panowania. Zabrał stamtąd również wszystkie skarby świątyni Pańskiej i skarby pałacu królewskiego. Połamał wszystkie przedmioty złote, które wykonał Salomon, król izraelski, dla świątyni Pańskiej – tak jak Pan przepowiedział.(2 Krl 24, 10-13).

Oznaczało to koniec królestwa Judy i początek wygnania babilońskiego.

Czego możemy się nauczyć z Księgi Królewskiej

Księga Królewska pokazuje nam, jak lud błogosławiony przez Boga, za panowania Salomona - któremu Pan dał bogactwo i mądrość - stopniowo tracił swoją wielkość i wolność przez nieposłuszeństwo i niewierność swoich królów.

Jak ważna jest wierności Bogu

Wielu królów w Księgach Królewskich było niewiernych i pociągało za sobą swój lud. Wśród tych królów możemy wymienić Manassesa i Joachima dla Królestwa Południowego (Judy) lub Jeroboama i Achaba dla Królestwa Północnego (Izraela).

Królowie ci doprowadzili swój lud do bałwochwalstwa i w ten sposób złamali jedno z przykazań Mojżesza.

"Dlatego po zastanowieniu się król sporządził dwa złote cielce i ogłosił ludowi: «Zbyteczne jest, abyście chodzili do Jerozolimy. Izraelu, oto Bóg twój, który cię wyprowadził z ziemi egipskiej!» Postawił zatem jednego w Betel, a drugiego umieścił w Dan. To oczywiście doprowadziło do grzechu , bo lud poszedł do jednego aż do Dan" (1 Krl 12, 28-30).

"Czynił on [Joakim] to, co jest złe w oczach Pana, zupełnie jak jego przodkowie." (2 Krl 23, 37).

Sam król Salomon, pomimo swojej wielkiej mądrości, pod koniec życia okazał się niewierny Bogu: "Kiedy Salomon się zestarzał, żony zwróciły jego serce ku cudzym bogom i wskutek tego serce jego nie pozostało tak szczere wobec Pana, Boga jego, jak serce jego ojca, Dawida. Zaczął bowiem czcić Asztartę, boginię Sydończyków, oraz Milkoma, ohydę Ammonitów. Salomon dopuścił się więc tego, co jest złe w oczach Pana, i nie okazał pełnego posłuszeństwa Panu, jak Dawid, jego ojciec." (1 Krl 11, 4-6).

Te przykłady uczą nas, że w każdej chwili my również możemy ulec pokusie lub złemu wpływowi i odejść od Boga. Przez całe nasze życie musimy nieustannie świadomie i dobrowolnie wybierać Boga.

Konsekwencje i odpowiedzialność za nasze wybory

Przez swoją niewierność nie tylko ci królowie oddalili się od Boga, ale cały lud, którym rządzili. Konsekwencje ich wyborów wykraczają daleko poza ich własne życie.

"Stało się tak, bo Izraelici zgrzeszyli przeciwko Panu, Bogu swemu, który ich wyprowadził z Egiptu, spod ręki faraona, króla egipskiego. Czcili oni cudzych bogów i naśladowali obyczaje ludów, które Pan wypędził przed Izraelitami, oraz królów izraelskich, których wybrali." (2 Krl 17, 7-8).

Przypomina nam to, w jakim stopniu nasze działania i nasze duchowe lub moralne wybory mają wpływ na ludzi wokół nas, zwłaszcza tych, którzy biorą z nas przykład lub za których jesteśmy odpowiedzialni.

Znaczenie pokuty

Pomimo popełnionych błędów, niektórzy królowie uznali swój grzech (lub grzech swoich poprzedników) i okazali skruchę.

Tak było w przypadku Ezechiasza: "On [Ezechiasz] to usunął wyżyny, potrzaskał stele, wyciął aszery i rozbił węża miedzianego, którego sporządził Mojżesz, ponieważ aż do tego czasu Izraelici składali mu ofiary kadzielne, nazywając go Nechusztan. W Panu, Bogu Izraela, pokładał nadzieję. I po nim nie było podobnego do niego między wszystkimi królami Judy, jak i między tymi, co żyli przed nim. Przylgnął do Pana – nie zerwał z Nim i przestrzegał Jego przykazań, które Pan zlecił Mojżeszowi. Toteż Pan był z nim. We wszystkim, co przedsiębrał, miał powodzenie."(2 Krl 18, 4-7)

I o Manassesie (jego nawrócenie jest opisane w drugiej księdze Kronik): "[Manasses] Usunął cudzych bogów i ów posąg z domu Pańskiego oraz wszystkie ołtarze, które wybudował na górze domu Pańskiego i w Jerozolimie. Wyrzucił je poza miasto. Odbudowawszy ołtarz Pański, złożył na nim ofiary biesiadne oraz dziękczynne, a mieszkańcom Judy przykazał, aby służyli Panu, Bogu Izraela." (2 Krk 33,15-16).

Te przykłady pokazują nam, że nie ma czegoś takiego jak przeznaczenie. Bez względu na to, co zrobiliśmy lub co odziedziczyliśmy, zawsze możemy powrócić do Boga. Pokuta jest zawsze możliwa .

Wraz z Hozaną odkryj znaczenie Bożego miłosierdzia!

Uważne słuchanie

Niewierność królów Izraela wynikała głównie ze złych wpływów. Dali się uwieść i doradzać przez przemowy i przykłady, które odwracały ich uwagę od ich najgłębszej tożsamości. Aby temu przeciwdziałać, pojawiają się przesłania proroków, którzy próbują ich ostrzec. Trzeba przyznać, że ich ostrzeżenia są mniej przyjemne do słuchania, ale mówią prawdę.

"Gdy Achab zobaczył Eliasza, rzekł do niego: "Gdy Achab zobaczył Eliasza, powiedział mu: «To ty jesteś ten dręczyciel Izraela!» A on mu odrzekł: «Nie ja dręczę Izraela, ale właśnie ty i ród twego ojca waszym porzucaniem przykazań Pańskich, a ponadto ty poszedłeś za Baalami" (1 Krl 18, 17-18).

Jakie słowa mnie uwodzą, a jakie poruszają? Które słowa mną wstrząsają i rzucają mi wyzwanie? Co w głębi duszy uważam za prawdziwe i słuszne? Poświęcenie czasu na kwestionowanie tego, co słyszymy, co widzimy i co to w nas wywołuje, pomaga nam lepiej rozeznać ścieżki, którymi powinniśmy podążać. W obliczu trudnej decyzji lub wyboru możemy również wezwać Ducha Świętego , aby upewnić się, że słyszymy właściwy głos.

W ten sposób możemy zadawać sobie pytania, gdy stajemy przed tym wyzwaniem proroka Eliasza:
"Wówczas Eliasz przybliżył się do całego ludu i rzekł: "Jak długo będziecie chwiać się na obie strony? Jeżeli Jahwe jest [prawdziwym] Bogiem, to Jemu służcie, a jeżeli Baal, to służcie jemu!". Na to nie odpowiedzieli mu ani słowa. "(1 Krl 18, 21)

Nie zawsze łatwo jest usłyszeć Boże wezwanie. Dzięki internetowym rekolekcjom na Hozanie odważ się poprosić Boga o znak.

Lista królów Izraela i Judy

Oto lista królów - w porządku chronologicznym - wspomnianych w księgach królów po podziale królestwa pod koniec panowania króla Salomona.

Królowie i królowe Judy (Królestwo Południowe)

1. Rehoboam (1 Krl 12, 1-24)
2. Abijasz (1 Krl 15, 1-8)
3. Asa (1 Krl 15, 9-24)
4. Jehoszafat (1 Krl 22, 41-50)
5. Joram (1 Krl 22, 51-53)
6. Ocozjasz (2 Krl 1, 1-18)
7. Królowa Atalia (2 Krl 11, 1-21)
8. Joasz (2 Krl 11; 12, 21)
9. Amazjasz (2 Krl 14, 1-20)
10. Uzjasz (2 Krl 14, 21; 15, 7)
11. Jotam (2 Krl 15, 32-38)
12. Achaz (2 Krl 16, 1-20)
13. Ezechiasz (2 Krl 18, 1-37)
14. Manasses (2 Krl 21, 1-18)
15. Amon (2 Krl 21, 19-26)
16. Jozjasz (2 Krl 22, 1; 23, 30)
17. Jozjasz (2 Krl 23, 31-34)
18. Jehojakim (2 Krl 23, 34; 24, 7)
19. Jehojachin (2 Krl 24, 8-16)
20. Sedekiasz (2 Krl 24, 17-20)

Królowie Izraela (Królestwo Północne)

1. Jeroboam I (1 Krl 12, 25-33)
2. Nadab (1 Krl 15, 25-31)
3. Baasza (1 Krl 15, 27-30)
4. Elah (1 Krl 16, 6-14)
5. Zimri (1 Krl 16, 9-20)
6. Omri (1 Krl 16, 21-28)
7. Achab (1 Krl 16, 29-34)
8. Achazjasz (1 Krl 22, 51-53)
9. Jehu (2 Krl 9:1; 10:36)
10. Jehoachaz (2 Krl 13, 1-9)
11. Joasz (2 Krl 13:10-25)
12. Jeroboam II (2 Krl 14, 23-29)
13. Zachariasz (2 Krl 15, 8-12)
14. Salum (2 Krl 15, 10-15)
15. Menachem (2 Krl 15, 14-22)
16. Peachiasz (2 Krl 15, 23-26)
17. Peka (2 Krl 15, 27-31)
18. Ozeasz (2 Krl 17, 1-6)

Źródła

1 Biblia tysiąclecia, Wydawnictwo Pallottinum w Poznaniu, 2025