Królowa Saby: historia, wersety biblijne i symbolika

Królowa Saby jest postacią biblijną. Jej wizyta u króla Salomona została opisana w 1 Księdze Królewskiej i 2 Księdze Kronik. Przyciągnięta reputacją króla Salomona jako człowieka mądrego i bogatego, królowa postanowiła sama się z nim spotkać. Na przestrzeni wieków, w różnych tradycjach kulturowych i religijnych, wokół królowej Saby narosły legendy i mity. Czasami jest chwalona za swoje piękno, a czasami oskarżana o fizyczne hańby, takie jak kozia stopa. Ale co tak naprawdę Biblia mówi o tej królowej? I dlaczego jest ona postacią tak bogatą w symbolikę i nauczanie w tradycji chrześcijańskiej?

Kim jest królowa Saby?

Królowa Saby była królową Królestwa Saby, znajdującego się na terenie dzisiejszego Jemenu. Królestwo Saby było ważnym ośrodkiem handlowym, słynącym z bogactw, zwłaszcza złota i przypraw.

W Biblii wzmianki o królowej Saby związane są głównie z jej wizytą u króla Salomona, syna króla Dawida, który panował nad Izraelem po śmierci swojego ojca. Król ten, błogosławiony przez Boga, otrzymał od niego mądrość i bogactwo "jakich nie mieli królowie przed [nim] i nie będą mieli po [nim]" (2 Kronik 1,12).

Królowa, sama bogata i bardzo inteligentna, przyszła sprawdzić mądrość króla - którego reputacja była tak wielka - za pomocą zagadek.

Zdumiona tym, co widzi i słyszy, rozpoznaje wielkość i splendor Salomona, a przez niego chwałę Boga: "Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg twój, za to, że upodobał sobie ciebie, aby cię osadzić na tronie Izraela".

Królowa Saby w Biblii

1 Księga Królewska 10, 1-13 i 2 Księga Kronik 9, 1-12: wizyta u Salomona

Te dwa fragmenty opisują wizytę królowej Saby u króla Salomona w bardzo podobny sposób. Oto fragment z 1 Księgi Królewskiej:

"Również i królowa Saby, usłyszawszy o rozgłosie Salomona, przybyła, aby go osobiście wypróbować przez roztrząsanie trudnych zagadnień.

Przyjechała więc do Jerozolimy ze świetnym orszakiem i wielbłądami, dźwigającymi wonności i bardzo dużo złota oraz drogocennych kamieni. Następnie przyszła do Salomona i odbyła z nim rozmowę o wszystkim, co ją nurtowało. Salomon zaś udzielił jej wyjaśnień we wszystkich zagadnieniach przez nią poruszonych. Nie było zagadnienia, którego król by nie znał i którego by jej nie wyjaśnił. 

Gdy królowa Saby ujrzała całą mądrość Salomona oraz pałac, który zbudował, jak również zaopatrzenie jego stołu w potrawy i napoje, i mieszkanie jego dworu, stanowiska usługujących mu, ich szaty, jego podczaszych, jego całopalenia, które składał w świątyni Pańskiej, wówczas wpadła w zachwyt. Dlatego przemówiła do króla: 

«Prawdziwa była wieść, którą usłyszałam w moim kraju o twoich dziełach i o twej mądrości. Jednak nie dowierzałam tym wieściom, dopóki sama nie przyjechałam i nie zobaczyłam na własne oczy, że nawet połowy mi nie powiedziano. Przewyższyłeś mądrością i powodzeniem wszelkie pogłoski, które usłyszałam. Szczęśliwe twoje żony, szczęśliwi twoi słudzy! Oni stale znajdują się przed twoim obliczem i wsłuchują się w twoją mądrość! Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg twój, za to, że upodobał sobie ciebie, aby cię osadzić na tronie Izraela; z miłości, jaką żywi Pan względem Izraela na wieki, ustanowił ciebie królem dla wykonywania prawa i sprawiedliwości». Następnie dała królowi sto dwadzieścia talentów złota i bardzo dużo wonności oraz drogocennych kamieni. Nigdy nie przyniesiono więcej wonności od tych, które królowa Saby dała królowi Salomonowi. Flota Hirama, która dostarczyła złoto z Ofiru, przywiozła również drewno sandałowe i wielką ilość drogocennych kamieni. Z drewna sandałowego król zrobił chodnik dla świątyni Pańskiej i dla pałacu królewskiego oraz cytry i harfy dla śpiewaków. Tyle drewna sandałowego nie sprowadzono i nie widziano aż do dnia dzisiejszego. Król Salomon zaś podarował królowej Saby wszystko, do czego okazała swe upodobanie i czego prag-nęła, prócz tego, czym ją Salomon obdarzył z królewską hojnością. Niebawem wyruszyła w drogę powrotną do swego kraju wraz ze swymi sługami."

Pieśń nad Pieśniami: mistyczna oblubienica

Pieśń nad Pieśniami jest jedną z poetyckich ksiąg Biblii. Imię królowej Saby nie jest wyraźnie wspomniane, ale zwyczajowo kojarzy się ją z imieniem Salomona w tym pięknym wierszu miłosnym. "Czarna jestem, lecz piękna, córki jerozolimskie, jak namioty Kedaru, jak zasłony Szalma." (Pnp 1, 5).

Wersety te poruszają różne tematy, a za tymi słowami miłości kryje się cały duchowy impuls opisany poprzez :
- piękno kochanków, zarówno fizyczne, jak i duchowe
"O jak piękna jesteś, przyjaciółko moja, jak piękna, oczy twe jak gołębice!
 
Zaiste piękny jesteś, miły mój, o jakże uroczy!" (Pnp 1, 15-16)
- ich pragnienie zjednoczenia, symbolizujące wewnętrzne pragnienie prawdziwej Miłości, zarówno ludzkiej, jak i duchowej.
"Głos mojego ukochanego! Oto on! Oto nadchodzi! Biegnie przez góry, skacze po pagórkach. Umiłowany mój podobny do gazeli, do młodego jelenia.(Pnp 2, 8-9).
- poszukiwanie, które przypomina nam, że to poszukiwanie wymaga od nas ruchu, wyruszenia w podróż, tak jak uczyniła to królowa Saby
"Wstanę, obejdę miasto po ulicach i placach, szukać będę ukochanego mej duszy. Szukałam go, lecz nie znalazłam.
 Spotkali mnie strażnicy, którzy obchodzą miasto. «Czy widzieliście miłego duszy mej?»" (Pieśń 3, 2-3)
- obfitość, która podkreśla hojność i wyraz oddania oraz całkowitego poświęcenia się Umiłowanemu, i która przypomina ofiary królowej Saby dla Salomona.
"Jak piękna jest miłość twoja, siostro ma, oblubienico, o ileż lepsza jest miłość twoja od wina, a zapach olejków twych nad wszystkie balsamy! Nektarem ociekają wargi twe, oblubienico, miód i mleko pod twoim językiem, a zapach twoich szat jak woń Libanu" (Pnp 4, 10-11).

Co reprezentuje królowa Saby?

Królową w podróży

Królowa Saby wyrusza w podróż. Chce zobaczyć na własne oczy, sprawdzić, doświadczyć tego, co słyszy o Salomonie. Nie była zadowolona z plotek. Chce posmakować tej mądrości. Poszukuje prawdy.
Dlatego Jezus powiedział w Ewangelii Łukasza: "Na sądzie królowa Saby stanie wraz z ludźmi tego pokolenia i potępi ich. Przybyła bowiem z krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona, a jest tu o wiele więcej niż Salomon" (Łk 11, 31).

Czasami jest kojarzona z Mędrcami, którzy również ilustrują pragnienie narodów pogańskich, by odkryć Boga.

Królowa Saby i król Salomon

Relacja między królową Saby i królem Salomonem również ilustruje zjednoczenie narodów. Bóg Izraela nie jest bogiem jednego narodu. Wiedza o Nim dostępna jest dla wszystkich. Temat ten zapowiada uniwersalne przesłanie Nowego Testamentu: "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego." (Mt 28, 19).

Uznanie wielkości Boga

"Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg twój, za to, że upodobał sobie ciebie, aby cię osadzić na tronie Izraela; z miłości, jaką żywi Pan względem Izraela na wieki, ustanowił ciebie królem dla wykonywania prawa i sprawiedliwości"Królowa Saby rozpoznała Bożą wielkość w mądrości i bogactwie Salomona. Zachwyca się i wychwala Boga.

Kobieta mocy i serca

Królowa Saby jest potężną postacią kobiecą w Starym Testamencie. Jest królową, opisywaną jako piękna, bogata i potężna. Była również inteligentna i odważna, nie wahając się rzucić wyzwania królowi Salomonowi swoimi zagadkami. Wykazała się również wielką hojnością, symbolizowaną przez jej ofiary. Jest kobietą, która wie, jak przyjmować i dawać.

Czego może mnie dziś nauczyć królowa Saby?

Przykład królowej Saby może pomóc nam zadać sobie pewne pytania, a tym samym pogłębić nasze życie duchowe i uczynić je bardziej owocnym.

  • Czy ja również poszukuję prawdy? Czy chcę pogłębić swoją wiedzę? Kwestionować plotki i retorykę wokół mnie? Aby wyrobić sobie własną opinię?
  • Czy w relacjach z innymi umiem być otwarty i hojny? Czy staram się dawać tyle, ile otrzymuję?
  • Czy umiem słuchać i zachęcać do dialogu, nawet z tymi, którzy pochodzą z różnych środowisk?
  • Czy umiem podziwiać i rozpoznawać wielkość Boga w cechach innych?
  • Czy wiem, jak nadal okazywać pokorę i uważać, że inni zawsze mogą mnie czegoś nauczyć? Czy staram się karmić ich mądrością i doświadczeniem?

Rusz w drogę z Hozaną

Podążając za przykładem Królowej Saby, nauczmy się być kobietami pragnienia, które nie boją się wyruszyć w drogę, aby odkryć wielką Miłość! Hozana może ci w tym pomóc poprzez liczne wspólnoty modlitewne online.

Biblia sugeruje wyruszenie w podróż, odkrywanie, zadawanie pytań i zachwycanie się, aby każdego dnia lepiej poznawać Boga. Nie zawsze jednak łatwo jest czytać i rozważać Biblię w samotności. Hozana oferuje wiele wspólnot opartych na Słowie Bożym, takich jak kurs nauki modlitwy z Biblią lub codzienna medytacja nad Ewangelią dnia.

Źródła

1 Biblia tysiąclecia, Wydawnictwo Pallottinum w Poznaniu, 2025; https://biblia.pl/