Baal: znaczenie biblijne, symbolika i współcześni Baalowie

Baal jest kilkakrotnie wspominany w Starym Testamencie, zwłaszcza w Księgach Królewskich. Ale kim jest Baal i dlaczego Biblia mówi również o baalach? Co takiego jest w tym starożytnym bóstwie, że wciąż budzi w nas pytania?

Kim jest Baal w Biblii?

Baal jest fenickim i kananejskim bóstwem. Bóg płodności i burz, był bardzo popularnym bożkiem w czasach starożytnych, a ślady jego kultu można znaleźć w różnych miejscach. Uważano, że kontroluje siły natury. Kiedy prorok Eliasz rzuca wyzwanie prorokom Baala w pierwszej Księdze Królewskiej, proponuje sprawdzić, który z bogów - ich lub jego - jest w stanie rozpalić stos, zsyłając na niego ogień.
"Wtedy Eliasz przemówił do ludu: «Tylko ja sam ocalałem jako prorok Pański, proroków zaś Baala jest czterystu pięćdziesięciu. Wobec tego niech nam dadzą dwa młode cielce. Oni niech wybiorą sobie jednego cielca i porąbią go oraz niech go umieszczą na drwach, ale ognia niech nie podkładają! Ja zaś oprawię drugiego cielca oraz umieszczę na drwach i też ognia nie podłożę. Potem wy będziecie wzywać imienia waszego boga, a następnie ja będę wzywać imienia Pana, aby się okazało, że ten Bóg, który odpowie ogniem, jest [naprawdę] Bogiem». Cały lud, odpowiadając na to, zawołał: «Dobry pomysł!»" (1 Krl 18, 22-24)
Baal jest wielokrotnie wspominany w Starym Testamencie: 

• Czasami w liczbie pojedynczej, aby przywołać to szczególne bóstwo, związane z burzami, wiatrem, deszczem i z owocami rolnictwa: 
  "Doszło do tego, że nie wystarczyło mu popełnianie takich grzechów, jakie popełniał Jeroboam, syn Nebata, gdyż wziąwszy sobie za żonę Izebel, córkę Etbaala, króla Sydończyków, zaczął służyć Baalowi i oddawać mu pokłon. Ponadto wzniósł ołtarz Baalowi w świątyni Baala, którą zbudował w Samarii. Achab sporządził też aszerę. Wskutek tego Achab jeszcze więcej czynił [złego] niż wszyscy królowie, którzy przed nim byli, drażniąc [tym] Pana, Boga Izraela." (1 Krl 16, 31-33).
• Czasami w liczbie mnogiej - baale - jako ogólna nazwa obcych bogów, bożków i fałszywych bogów. (Poznaj inne wersety biblijne o baalu i baalach)

Bogini Astarte jest czasami utożsamiana z Baalem; jest ona utożsamiana z płodnością, miłością i wojną. "Potem Izraelici znów zaczęli czynić to, co złe w oczach Pana. Służyli Baalom, Asztartom, jak również bogom Aramu,Sydonu i Moabu oraz bogom ammonickim i filistyńskim, a opuścili Pana i nie służyli Mu." (Sdz 10, 6).

W każdym przypadku Baal lub "baalowie" w Biblii są cytowani w opozycji do Jahwe, Boga Hebrajczyków, Boga Abrahama, Mojżesza i Jakuba, żywego Boga, który uwolnił ich spod jarzma faraona.
"Pan zaś był z Jozafatem, ponieważ postępował on takimi drogami, jak na początku jego ojciec, i Baalów nie szukał, lecz szukał Boga swoich ojców i postępował zgodnie z Jego przykazaniami. Występków Izraela nie naśladował." (2 Kronik 17, 3-4).

Co reprezentuje baal? Co symbolizuje?

Poza starożytnym bóstwem, wzmianki o baalach symbolizują w Biblii różne rzeczy:

• Bałwochwalstwo, czyli oddanie i powierzenie swojego losu bożkom materialnym, fałszywym bogom.
• Niewierność, odwracanie się od Boga i preferowanie innych bogów, zapominanie o wszystkich łaskach otrzymanych od Boga.
• Bunt przeciwko Bogu poprzez oddawanie czci innemu bogu, a tym samym łamanie jednego z 10 przykazań. "Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną" (Wj 20, 3)

Słowo baal oznacza "pan", a więc oznacza tego, do kogo się należy. Historia wyzwania rzuconego przez Eliasza na Górze Karmel (1 Krl 18) ilustruje, w jaki sposób możemy znaleźć się w niewoli iluzji, Baala reprezentującego iluzoryczne bóstwa.

Ten brak lojalności nie pozostaje bez konsekwencji, ponieważ prowadzi do moralnego i duchowego zepsucia narodu hebrajskiego, co potępiają prorocy Ozeasz i Jeremiasz. Zepsucie to leży u podstaw wojen, konfliktów i klęsk narodu izraelskiego.

Kim są baalowie w naszym dzisiejszym życiu?

Kto jest naszym panem?

Nie tylko królowie starożytności czcili Baala. W każdym wieku jesteśmy kuszeni, by przedkładać fałszywych bogów nad Boga: sławę, władzę, pieniądze, wygodę, wygląd fizyczny itp.

Możemy również być emocjonalnie zależni w pewnych relacjach, w których stawiamy drugą osobę jako naszego pana i władcę, zapominając o naszej własnej wolności; może tak być w przypadku niektórych relacji, czy to romantycznych, przyjacielskich, rodzinnych czy zawodowych.

Czasami, nawet nie zdając sobie z tego sprawy, zaczynamy "należeć" do tych baali i składamy na ich "ołtarzach" ofiarę z wielu aspektów naszego życia, począwszy od naszej relacji z Bogiem, która wtedu schodzi na drugie miejsce, a czasem nawet wydaje sie nam zbędna.

Jezus przyszedł, aby uwolnić nas od wszystkich naszych fałszywych bożków:
"Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię. Weźcie na siebie moje jarzmo i uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokornego serca, a znajdziecie ukojenie dla dusz waszych. Albowiem słodkie jest moje jarzmo, a moje brzemię lekkie." (Mateusz 11, 28-30)

Spróbujmy dziś odpowiedzieć na pytanie, które Eliasz zadał Hebrajczykom:
"Wówczas Eliasz przybliżył się do całego ludu i rzekł: «Jak długo będziecie chwiać się na obie strony? Jeżeli Jahwe jest [prawdziwym] Bogiem, to Jemu służcie, a jeżeli Baal, to służcie jemu!» Na to nie odpowiedzieli mu ani słowa." (1 Krl 18, 21).

Kilka wskazówek, jak zidentyfikować baali w naszym życiu

- Gdzie stawiam swoje priorytety i czemu się poświęcam? Czy moja praca lub hobby mają pierwszeństwo przed moim życiem duchowym?

- Jakie są moje wartości i przekonania? Czy są one zgodne z wiarą chrześcijańską?

- Jaki jest mój stosunek do rzeczy? Czy jestem nadmiernie przywiązany do dóbr materialnych?

- Jak łatwo ulegam wpływom? Czy łatwo formułuję opinie na podstawie tego, co widzę i słyszę w mediach, na portalach społecznościowych itp.

Podążaj za Panem z Hozaną

Hozana proponyje wielę wspólnot modlitewnych, które pomagają nam udzielić praktycznej odpowiedzi na pytanie postawione przez proroka Eliasza:
- rzucając światło na naszych własnych baalów i walcząc z nimi
- odkrywając więcej o tym, kim jest nasz Pan, Ten, który przywraca nam naszą wewnętrzną wolność, odkrywając Boga i lepiej poznająć Jezusa.